عبد الحي حبيبى
449
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
پوشند ، و اقليم نهايت سرد است . پيداوار آن گندم و ماش و طلا و نقره بوده و بدان سبب كشور متمولست « 1 » وادى درياى سند : وادى سين - تو ( سند ) براى نشو و نماى غلهجات مساعد بوده و گندم و ارزن به كثرت كشت مىشود ، طلا و نقره و مس زياد دارد . نر گاو ، گوسپند ، شتر ، قاطر و ديگر انواع حيوانات پرورده ميشوند . اشتران آن كوچك و يك كوهانهاند . نمك سرخ ، نمك سپيد ، نمك سياه و معدنى دارد ، مردمان سواحل درياى سند به پرورش مواشى اشتغال دارند ، و ازين راه ارتزاق كنند . « 2 » قصدار : هيون تسنگ مملكتى را بنام لانگ - كى - لونام مىبرد ، كه آن را با سرزمين بين قصدار و قلات بلوچ تطبيق كردهاند ، و يك شهر آن لاكوره ، از طرف ميسون در خرابه زارى بين قلات و قصدار تعيين شده است . « 3 » خاك اين سرزمين بسيار غنى و حاصلخيز بوده و فصول وافرى ميدهد ، جواهر و احجار كريمه در ان پيدا مىشود ، و در كشور كى - كيانگ - نا - ( - قيقان و قلات كنونى بلوچ ) مقدار خيلى زياد گوسپند و اسپ پرورده مىشود ، و اسپ نوع عالى شين آن جثه عظيم دارد ، و به قيمت بلند به فروش ميرسد . « 4 » سمت غربى : هيون تسنگ از غزنه به طرف رخذ و سيستان و هرات نرفته ، ولى چون در عصرش اين ولايات در تحت سلطهء كابلشاهان نبود ، و غالبا رتبيلان و ملوك مقامى در ان حكم ميراندند ، و آيين مزداپرستى ( زردشتى ) هم روايى داشت « 5 » ، بنابر ان اين
--> ( 1 ) - سى - يو - كى 178 ( 2 ) - همين كتاب 461 ( 3 ) - جغرافياى قديم هند 311 ( 4 ) - سى - يو - كى آخر كتاب 11 ص 468 ( 5 ) - زيرا مردگان خود را برسم زردشتيان در دخمهها ميگذاشتند ( هيون تسنگ )